Omalizumab w CSU – skuteczność terapii skojarzonej z przeciwhistaminami

Czy omalizumab to przełom w leczeniu CSU?

Omalizumab w połączeniu z lekami przeciwhistaminowymi stanowi skuteczną opcję terapeutyczną w leczeniu przewlekłej pokrzywki spontanicznej (CSU), która nie odpowiada na standardowe metody leczenia. Badanie przeprowadzone na grupie 64 pacjentów dostarcza cennych informacji na temat efektywności i bezpieczeństwa tej terapii w warunkach rzeczywistej praktyki klinicznej.

Przewlekła pokrzywka spontaniczna, charakteryzująca się występowaniem bąbli pokrzywkowych i obrzęku naczynioruchowego, to choroba zapalna trwająca ponad sześć tygodni, która znacząco obniża jakość życia pacjentów. Nieprzewidywalność ataków i nieznane czynniki wyzwalające stanowią dodatkowe obciążenie dla chorych. Zgodnie z aktualnymi wytycznymi, leczenie CSU powinno przebiegać etapowo, rozpoczynając od standardowych dawek przeciwhistaminików drugiej generacji (sgAHs), poprzez wysokie dawki tych leków, aż do włączenia omalizumabu w dawkach standardowych lub wysokich, a w ostateczności – cyklosporyny.

Jak oceniamy skuteczność i bezpieczeństwo terapii?

Do oceny skuteczności leczenia stosowane są różne skale, takie jak Urticaria Activity Score (UAS) (zakres 0-6 punktów), tygodniowa Urticaria Activity Score (UAS7) (zakres 0-42 punktów) oraz Dermatology Quality of Life Index (DLQI) (zakres 0-30 punktów). Skuteczność omalizumabu może być różna w zależności od pacjenta, co dodatkowo utrudnia zarządzanie chorobą. Dane dotyczące stosowania omalizumabu są dostępne w literaturze od 2006 roku, a mimo że skuteczność i bezpieczeństwo tego leku są nadal badane, jest on ogólnie uważany za bezpieczny.

W badaniu wzięli udział pacjenci w wieku od 20 do 75 lat (średnia 44,3±13,7 lat), z przewagą kobiet (62,5%). Średni czas trwania pokrzywki wynosił 46,6±40,7 miesięcy, a u 40,6% pacjentów występował również obrzęk naczynioruchowy. Przed rozpoczęciem terapii omalizumabem, najczęściej stosowanymi metodami leczenia były maksymalne dawki przeciwhistaminików drugiej generacji w monoterapii (60,9%) oraz terapia skojarzona przeciwhistaminikami z doustnymi kortykosteroidami (31,3%).

Wszyscy pacjenci otrzymywali omalizumab w dawce 300 mg co cztery tygodnie, zgodnie z zaleceniami międzynarodowymi. Co istotne, 96,9% pacjentów kontynuowało jednoczesne przyjmowanie leków przeciwhistaminowych w różnych dawkach: 39,1% stosowało dawkę pojedynczą, 34,4% – poczwórną, 21,9% – podwójną, a 4,7% – potrójną. “Obecnie nie ma konsensusu co do najskuteczniejszego sposobu podawania leczenia przeciwhistaminowego z omalizumabem, w tym określenia odpowiedniej dawki, czasu trwania leczenia i jego zakończenia” – zauważają autorzy badania.

Jakie rezultaty przynosi leczenie omalizumabem?

Wyniki leczenia okazały się niezwykle obiecujące. Aż 98,4% pacjentów osiągnęło co najmniej umiarkowaną odpowiedź na leczenie. Dokładniej, 46,9% pacjentów uzyskało dobrą odpowiedź (≥90% redukcji objawów), 26,6% całkowitą odpowiedź (całkowite ustąpienie objawów), a 25% umiarkowaną odpowiedź (30-89% redukcji). Jedynie 1,6% pacjentów wykazało słabą odpowiedź na leczenie. Co ciekawe, nie zaobserwowano istotnej korelacji między dawką przeciwhistaminików a odpowiedzią na leczenie (p=0,06).

Skuteczność terapii potwierdzają również wyniki skal oceny nasilenia choroby. Średni wynik testu kontroli pokrzywki (UCT) wzrósł z 1,47±1,61 przed leczeniem do 13,9±1,76 po leczeniu (p<0,001). Podobnie, średni wynik tygodniowej skali aktywności pokrzywki (UAS7) zmniejszył się z 38,7±3,57 do 4,86±4,79 (p<0,001), a wskaźnik jakości życia w dermatologii (DLQI) spadł z 27,1±2,45 do 3,52±3,00 (p<0,001). Wyniki te jednoznacznie wskazują na istotną poprawę kliniczną u pacjentów leczonych omalizumabem w połączeniu z przeciwhistaminikami.

Czy konieczne są zmiany w dawkowaniu?

W trakcie leczenia u 23,4% pacjentów wprowadzono modyfikacje w dawkowaniu lub odstępach między dawkami omalizumabu. U 12,5% wydłużono interwały podawania leku, a u 10,9% zwiększono dawkę. Zalecane podejścia do leczenia podczas obserwacji obejmują zmniejszenie dawki i zwiększenie odstępu w stosowaniu leku po uzyskaniu przez pacjentów dobrej odpowiedzi na leczenie dawką 300 mg co cztery tygodnie. Uważa się, że takie zarządzanie leczeniem przyczynia się do spontanicznej remisji u pacjentów we wczesnym okresie i jest opłacalne kosztowo. Co ciekawe, w badanej grupie nie było potrzeby zmniejszenia dawki podczas okresu obserwacji.

Leczenie przerwano u 10,9% pacjentów, głównie z powodu przeniesienia do innego ośrodka (6,3%), zakończenia terapii (3,1%) lub nieskuteczności leczenia (1,6%). Przerwanie leczenia następowało najczęściej przed upływem sześciu miesięcy.

Jak wypada omalizumab w szerszym kontekście badań?

Profil bezpieczeństwa omalizumabu okazał się bardzo korzystny. Działania niepożądane wystąpiły jedynie u 4,7% pacjentów, a najczęstszym objawem były bóle mięśniowe (3,1%). “Omalizumab, gdy podawany jest w przepisanej dawce, jest zarówno bezpieczny, jak i skuteczny” – podkreślają badacze.

Wyniki tego badania są zgodne z wcześniejszymi doniesieniami. Wang i współpracownicy zaobserwowali, że około 96% pacjentów z CSU szybko reaguje na leczenie omalizumabem w ciągu pierwszego miesiąca, a około 75% osiąga całkowitą odpowiedź. Podobnie Hide i współpracownicy odnotowali pozytywną odpowiedź na leczenie u ponad 90% pacjentów, choć około 23% doświadczyło nawrotu po zakończeniu terapii.

Badanie wieloośrodkowe przeprowadzone u pacjentów poddawanych leczeniu omalizumabem sugerowało, że przeciwhistaminy drugiej generacji mogą być dobrym wyborem do kontroli objawów. Badanie to wykazało, że sgAH były skuteczne w zmniejszaniu objawów u pacjentów, którzy dobrze reagowali na leczenie, ale nie byli całkowicie wrażliwi. Inne badanie wieloośrodkowe opublikowane w 2022 roku, obejmujące 298 pacjentów z CSU leczonych omalizumabem, wykazało, że pacjenci z CSU bez pokrzywki indukowalnej, którzy dobrze reagowali na omalizumab, mogli utrzymać kontrolę objawów nawet bez przeciwhistaminików.

W badaniu oceniającym wpływ CSU na zdrowie psychiczne pacjentów stwierdzono, że około 41% pacjentów wykazywało objawy depresyjne. Co więcej, u osób, które zareagowały na leczenie omalizumabem, zaobserwowano znaczny spadek wyników oceny depresji. W omawianym badaniu do oceny wpływu leczenia CSU na życie pacjentów wykorzystano wskaźnik DLQI. Wyniki wskazały na znaczącą różnicę (p<0,001) w wynikach DLQI przed i po leczeniu omalizumabem, co sugeruje pozytywny wpływ na jakość życia pacjentów.

Czy terapia skojarzona spełnia oczekiwania?

Ograniczenia badania obejmują stosunkowo niewielką liczbę pacjentów z jednego ośrodka, niewystarczające dane dotyczące nawrotów oraz brak szczegółowych danych porównawczych dla każdej wizyty, z wyjątkiem pierwszej wizyty przed leczeniem omalizumabem i ostatniej wizyty po leczeniu. Niemniej jednak, wyniki te dostarczają cennych informacji dla lekarzy prowadzących pacjentów z oporną na standardowe leczenie przewlekłą pokrzywką spontaniczną.

Badanie potwierdza, że terapia skojarzona omalizumabem i przeciwhistaminikami może być bezpieczną i skuteczną metodą leczenia przewlekłej pokrzywki spontanicznej. Autorzy sugerują, że dalsze badania nad stosowaniem przeciwhistaminików w połączeniu z omalizumabem mogłyby pozytywnie wpłynąć na zmniejszenie wymaganej dawki omalizumabu i wydłużenie odstępów między zabiegami, co mogłoby przyczynić się do większej dostępności i opłacalności terapii dla pacjentów.

Podsumowanie

Przeprowadzone badanie na grupie 64 pacjentów z przewlekłą pokrzywką spontaniczną (CSU) wykazało wysoką skuteczność terapii skojarzonej omalizumabem z lekami przeciwhistaminowymi. Prawie wszyscy pacjenci (98,4%) osiągnęli co najmniej umiarkowaną odpowiedź na leczenie, z czego 46,9% uzyskało dobrą odpowiedź, a 26,6% całkowitą remisję objawów. Terapia charakteryzowała się również wysokim profilem bezpieczeństwa, z działaniami niepożądanymi występującymi tylko u 4,7% pacjentów. Skuteczność leczenia potwierdzono poprzez znaczącą poprawę w skalach oceny nasilenia choroby, w tym UCT, UAS7 i DLQI. Modyfikacje w dawkowaniu wprowadzono u 23,4% pacjentów, głównie w zakresie wydłużenia interwałów podawania leku lub zwiększenia dawki. Wyniki badania są zgodne z wcześniejszymi doniesieniami naukowymi i potwierdzają, że terapia skojarzona omalizumabem i przeciwhistaminikami stanowi bezpieczną i skuteczną metodę leczenia CSU, szczególnie u pacjentów opornych na standardowe metody leczenia.